Geçtiğimiz günlerde bir sabah otobüse bindirilen ve Meksika’ya geri gönderilmek üzere bu sınır kasabasına getirilen 50 kadar kadın arasından Inez Vasquez göze çarpıyordu.

Sekiz aylık hamile olan Vasquez, bu haliyle ABD’ye girmeye çalışmıştı. Çölde doğum yapma ihtimaline karşı, göbek bağını kesmek için yanında bir makas bile getirmişti. Sınırın Arizona tarafındaki çalılarda kocası, küçük oğlu ve kocaman karnıyla saklanırken sınır polisine yakalanan kadın, “Tek istediğim daha iyi bir yaşam” diyordu. Şimdiki göç tartışması artık yasadışı göçmenlerin çocukları etrafında dönüyor. Bilindiği gibi, Amerika’da doğan tüm bebekler gibi onlara da otomatik olarak yurttaşlık veriliyor.

ABD Anayasası’nın 14′üncü Değişikliğine dayalı bu politikanın sona erdirilmesini savunan göçmen karşıtları, akın halinde sınırı aşıp doğum yapanların bebeklerine “kanca bebekler” diyor. Oysa gerçek bundan çok daha karışık. Çünkü hastanelerin rapor ettiği göçmenlerin bazılarının zaten vizesi var. Yani onlar daha iyi bir sağlık hizmeti için sınırı yasal olarak geçiyor. Çölde doğum yapmaya hazırlanan Vasquez gibilerse azınlıkta. Arizona’nın polise yasadışı göçmenleri gözaltına alma hakkı veren katı yasası şu anda mahkeme sürecinde. Ancak bu eyalet yine de Amerikalı olmanın anlamını yeniden tanımlamak için gösterilen çabaların başını çekecek gibi görünüyor.

Başka eyaletlerdeki milletvekilleriyle anlaşan Arizonalı meclis üyeleri bu sefer son derece çetin bir süreç olan Anayasa değişikliğinden vazgeçti. Onun yerine amaçları, doğan bebeklere iki farklı doğum belgesi vermek. Biri vatandaşlar biri de yasadışı göçmen çocukları için. Bu gelişmenin çok sayıda davaya yol açacağını ve bu davaların da lehlerine sonuçlanacağını düşünüyorlar. Bu konuda çaba gösteren Arizona milletvekillerinden John Kavanagh, “Bizim durumumuzu aşırı olarak nitelemek haksızlık. Dünyada doğum yerine göre yurttaşlık veren çok az ülke var” diyor. Anayasa uzmanlarının çoğuysa doğum belgesiyle ilgili girişimleri açıkça anayasaya aykırı olarak niteliyor.

Arizona Üniversitesi’nden Hukuk Profesörü Gabriel J. Chin, “Bu siyasi bir oyun. Hukuken ciddiyeti olan bir girişim değil” diyor. Fakat Kansas eyaletinde bakan olan Kansas City’deki Missouri Üniversitesi’nden Hukuk Profesörü Kris Kobach, eyaletlerin tasarladığı girişimin sağlam hukuki dayanakları olduğunu belirtiyor. Beş yıl önce hamileyken Meksika’dan Arizona’ya geçen ve şimdi de ikinci bebeğini bekleyen 24 yaşındaki Laura Gomez bu hukuki tartışmaları anlamıyor. Ancak yine de belgesiz olarak Arizona’da bulunan birçok hamile kadın gibi gelişmeleri kaygıyla izliyor. Gomez, “Kuralların bu şekilde değiştirilmesi bana adil gelmiyor” diyor.

Öte yandan, ne kadar “kanca bebekler” dense de, yasadışı göçmen çocuklarının ABD’de doğması onların ailelerinin ABD’ye kanca takması anlamına gelmiyor. Ailelerin sınır dışı edilme ihtimalleri var. Çocuklar ancak 21 yaşına geldikleri zaman ebeveynlerinin yasal statüye kavuşması için resmi başvuruda bulunabiliyor. Pew Hispanik Merkezi’nin Ağustos ayında yayınladığı bir araştırmaya göre, 2008′de ABD’de doğup anında yurttaş olan yaşa dışı göçmen çocuklarının sayısı 340 bindi. Temsilciler Meclisi’nin California’dan Cumhuriyetçi üyesi Duncan Hunter geçen Nisan ayında yasadışı göçmenlerden doğan çocukların aileleriyle birlikte sınır dışı edilmesini ve bu durumun yurttaşlık politikası değişene kadar sürmesini önererek tartışma yarattı.

Göçmen haklarını savunanlar, bunların gerisinde hoşgörüsüzlüğün olduğunu ifade ediyor. Phoenix kentinden Latin kökenli eylemci Lydia Guzman, “Kendilerine vatansever diyorlar ama Anayasanın sadece işlerine gelen kısımlarını destekliyorlar. Onlar korku tacirleri. Palyaço gibiler” diyor. Göç konusunu incelemiş olan uzmanlara göre, insanların yurdunu bırakıp ABD’ye gelmesinin asıl nedeni, çocuklarına pasaport almak değil daha iyi işlerde çalışmak. Bu, çocuğunu ABD’de doğurmak isteyen Vasquez için bile geçerli. Çünkü onu ve ailesini sınırın bu yanına geçirten şey, yasal belgeleri olsun veya olmasın, maddi bakımdan daha iyi bir gelecek beklentisiydi. Nitekim Vasquez, “Tekrar deneyeceğim ama önce bebeğim bir doğsun” diyor.

Yorum Yaz